artikel

Behoud regie over leeg kantoorpand

bouwbreed Premium

Amsterdam gaat dwang-middelen inzetten om leegstaande kantoren een nieuwe bestemming te geven.

 Andere gemeenten zullen ongetwijfeld volgen. Hoe kunnen eigenaren onder die druk nog ‘baas in eigen pand’ blijven? Volgens Frans Houtkamp is dat relatief eenvoudig, als ze maar bereid zijn enig hergebruik-huiswerk te maken.

Amsterdam is de eerste Nederlandse gemeente die concreet werk maakt van het oplossen van het kantorenprobleem. Dát er een probleem is, ontkent niemand meer. Landelijk staat 6,5 miljoen vierkante meter leeg, 14 procent van de voorraad. De afname van de beroepsbevolking en ‘het nieuwe werken’ zullen de krimp nog verergeren. Niet vreemd dus dat lokale overheden in actie komen.

Nieuwe ontwikkeling

De leegstandsverordening die Amsterdam vorige week presenteerde, staat daarin centraal. En hoewel de hoofdstad met 1,3 miljoen vierkante meter inderdaad flink geraakt is, zullen ook minder getroffen gemeenten op een vergelijkbare manier in actie komen. De grote vraag is hoe eigenaren van leegstaande kantoren op deze nieuwe ontwikkeling moeten reageren: niets doen, in verzet komen of juist samenwerken met de gemeente? Er zijn namelijk nog flink wat juridische voetangels en klemmen, geeft ook wethouder Van Poelgeest toe. Wat is bijvoorbeeld een proportionele dwangsom als een eigenaar een hergebruik-huurder weigert? En welke huur is redelijk? Als een pand als kantoor 150 euro per meter ‘deed’, mag dat nu dan onder dwang 100 euro worden, of zelfs 75? Kortom, hoe ver mag de overheid gaan? Jurisprudentie zal meer helderheid moeten brengen. Duidelijk is in ieder geval dat de ‘Wet kraken en leegstand’ gemeenten de mogelijkheid biedt om eigenaren te dwingen leegstand te melden. Het pand moet daarvoor minimaal zes maanden leegstaan. Meldt een eigenaar dat niet, dan kan de boete oplopen tot 7500 euro. Na de melding gaat de gemeente in ‘leegstandsoverleg’ met de eigenaar op zoek naar een nieuwe gebruiker. Daarbij kan zij een leegstandsbeschikking afgeven en ander gebruik verplicht stellen. Het pand moet dan wel minimaal een jaar leegstaan. Als de eigenaar de huurder niet binnen drie maanden een huurovereenkomst aanbiedt, kan de gemeente een dwangsom opleggen.

Quickscan

Ondanks de dwang die van de verordening uitgaat, kunnen vastgoedeigenaren wel degelijk iets doen om de regie over hun bezit te houden. Zo kan een leegstandsbeschikking worden voorkomen door zélf te laten onderzoeken of een kantoor inderdaad voor ander gebruik geschikt is. Een quickscan biedt in de meeste gevallen snel uitsluitstel over de wettelijke, technische en functionele mogelijkheden. Er zijn verschillende scans op de markt die goed inzicht geven in alle relevante aspecten, waaronder ook in dé bottleneck: de financiële haalbaarheid van hergebruik.

Wat de uitkomst ook is, in ieder geval geeft een scan duidelijkheid in het overleg met de gemeente. De resultaten leggen een goede basis voor inhoudelijk, constructief overleg. Hoe concreter de gegevens over een pand, hoe meer regie de eigenaar houdt. Ook staat hij veel steviger bij een eventuele rechtsgang. De kans dat de gemeente een dwangsom kan opleggen wordt een stuk kleiner als de eigenaar kan aantonen dat hij goed onderzoek heeft gedaan en meewerkt om nieuw gebruik van een pand mogelijk te maken.

Goede onderbouwing

Technisch kan er veel. Maar hergebruik van leegstaande kantoren draait vooral om financiële haalbaarheid. En dat vraagt om een goede onderbouwing van de kansen en bedreigingen. Gemeenten proberen de markt in beweging te krijgen. Terecht. Daarbij zullen steeds vaker dwangmiddelen worden ingezet. Belangrijk is om ook daarbij de kern niet uit het oog te verliezen, namelijk dat partijen uiteindelijk samen op zoek moeten naar oplossingen. Verstandige eigenaren wachten niet af maar nemen het heft in eigen hand, en blijven zo baas in eigen pand.

ing .Frans Houtkamp

Partner bij advies- en ingenieursbureau LBP SIGHT (Nieuwegein) dat afgelopen maand de Kantoren-transformatiescan (KTS) lanceerde.

Reageer op dit artikel