artikel

Nederland wereldkampioen regelontwijking

bouwbreed

Het lijkt wel of het een typisch Nederlandse sport is om allerlei regels te ontwijken. En misschien is die sport nog wel groter dan voetbal, als ik althans kijk naar het aantal beoefenaars. Let wel: ik heb het niet over ontduiken maar over ontwijken.

Het verschil is scherp, ontduiken is illegaal, ontwijken is speelser en
creatiever. Nu zou je van onze overheid verwachten dat zij zelf regels wel
strikt naleven. De overheid moet toch het goede voorbeeld geven. Maar omdat de
overheid hoofdzakelijk uit Nederlanders bestaat, komt regelontwijking ook daar
gewoon voor. Wat heeft dat met aanbestedingen te maken? Alles!
Aanbestedingsregels zijn juist gemaakt voor de overheid en wel om hen te dwingen
hun opdrachten eerlijk te verdelen. De aanbestedingsregels zitten daarom vol
“moeten” en “niet mogen” en dat is iets waar Nederlanders niet van houden, en
Nederlandse overheden dus ook niet. Ik kan niet uitsluiten dat dat gevoel
sterker is omdat de aanbestedingsregels oorspronkelijk uit Brussel komen. Dus,
toen een typisch Nederlandse gemeente een mooie nieuwe parkeergarage wilde laten
bouwen was de vraag kennelijk niet: welke aanbestedingprocedure gaan we volgen?
Maar: hoe gaan we de aanbestedingsregels ontwijken! En dan bedoel ik niet het
ontwijken van een paar kleine regeltjes. Nee, dan bedoel ik gewoon alle
aanbestedingsregels in zijn geheel! Oftewel hoe laten we die garage bouwen
zonder aanbesteding. Kijk, dat noem ik nou echte regelontwijking, niet dat
kleine prutswerk. Nu moet u weten dat al sinds de invoering van de
aanbestedingsregels heel veel overheden en (gewone) mensen druk in de weer zijn
geweest om te bedenken hoe je onder die regels uit kunt komen, ontwijken dus. En
omdat ‘ze’ in Brussel ons Nederlanders zo langzamerhand doorhebben, is een
levendig spel ontstaan van ontwijking door de één en contra maatregel door de
ander. Op die manier is zo langzamerhand steeds duidelijker geworden welke
ontwijkingmethoden wel werken, en vooral ook welke niet werken. En omdat voor de
toepassing van aanbestedingsregels sprake moet zijn van opdrachten boven een
drempelwaarde, was één van de eerste ontwijkingmethoden wel, het onder die
drempelwaarde brengen van de opdracht. Nu zou je kunnen besluiten om te
bezuinigen, maar (in het begin) werd vooral de schaar gepakt en werd het werk
simpelweg opgeknipt. Deze methode is zo oud als de weg naar Brussel zelf, en al
snel werden er contramaatregelen genomen. Opknippen van een opdracht mag, maar
als het gebeurt om de aanbestedingsregels te ontwijken niet! En laat onze
gemeente nu juist deze methode hebben toegepast. De parkeergarage werd
losgeknipt van de (technische) inrichting van de garage en van het parkeerdek.
Deze poging van de gemeente was echter zo opzichtig (en de opdracht zo mooi) dat
het wel heel erg opviel toen het werk niet werd aanbesteed. Dus ging een
geïnteresseerde aannemer naar de kortgedingrechter om af te dwingen dat de
gemeente alsnog zou aanbesteden. En hoezeer de gemeente ook betoogde dat het
casco van de garage echt los stond van de inrichting van de garage en ook het
parkeerdek daarvan los stond, het bleek niet voldoende om de rechter te
overtuigen. Op mooie wijze legt de rechter feilloos uit dat het ene deel van het
werk geen nut heeft zonder de andere delen en daarmee dat de ontwijkingpoging
van de gemeente mislukt. Eerlijk gezegd heeft het mij verbaasd dat de gemeente
kennelijk echt heeft gedacht er mee weg te kunnen komen. Ken je klassiekers, zeg
ik tegen de gemeente.

Advocaat JPR Advocaten Doetinchem JPR Advocaten heeft vestigingen in:
Deventer, Doetinchem, Enschede, Groenlo en Zutphen N.B. Jacques Doon schreef
maandelijks voor de Cobouw een column over het aanbestedingsrecht. Per 1
september stapt Jacques Doon over naar de rechterlijke macht en verlaat de
advocatuur. Dit is dan ook de laatste column van Jacques Doon. Erna Pieters –
voorzitter van de sectie vastgoedrecht van JPR Advocaten – zal de pen van
Jacques Doon overnemen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels