artikel

Bijbetaling (3)

bouwbreed

In de vorige afleveringen zijn de onderwerpen meerwerk en verrekenbare hoeveelheden aan de orde geweest. In deze aflevering staan de stelposten centraal. Bij de Noord-Zuid Enquête trok de regeling van de stelposten aandacht.

Het bestek, grondslag van de overeenkomst, bevat bij voorkeur een nauwkeurige
en volledige omschrijving van het werk. Het komt echter voor dat het bestek op
het moment van inschrijving nog niet volledig is. De bestekschrijver die zich
hiervan bewust is, laat dit duidelijk uitkomen door voor het betreffende
onderdeel een stelpost op te nemen. Voor de onvolledigheid van het bestek kunnen
goede redenen bestaan; bijvoorbeeld als de beslissing over een onderdeel van het
werk wordt uitgesteld. Een andere functie van de stelpost is vermijden van
financiële risico’s. De UAV 1989 regelt dit onderwerp in par. 37. Leden 1 en 2
geven respectievelijk aan wat onder stelpost moet worden verstaan en wanneer
sprake is van verrekenbare afwijking. Uit een recente uitspraak van de Raad van
Arbitrage blijkt duidelijk het doel van stelposten (11 maart 2009, nr 30.692):
in het algemeen behelzen zij in beginsel een voorlopige inschatting. Uit de
stukken en verklaringen van partijen ter zitting is arbiters gebleken dat
opdrachtgeefster bij het sluiten van de overeenkomst haar exacte wensen voor de
wasstraatinstallatie (die zij zelf zou plaatsen) onvoldoende duidelijk kon maken
aan aanneemster. Een precieze en nauwkeurige omschrijving ontbrak op dat moment.
Pas in een veel later stadium gaf opdrachtgeefster gedetailleerd aan hoe de
bouwkundige voorzieningen moesten worden aangebracht. Arbiters oordelen dat
opdrachtgeefster aanneemster niet kan houden aan haar inschatting. De stelpost
is een uitzondering op het bedrag van de vaste aannemingssom en moet dus strikt
worden gelezen; uitgaven die tot de eigenlijke aannemingssom behoren moeten
erbuiten blijven. Dreigt een overschrijding van de stelpost, dan moet aannemer
de opdrachtgever waarschuwen, aldus RvA 5 maart 2009, nr 30.371, wat er toe kan
leiden, zoals hier, dat de kosten voor rekening van de aannemer blijven. Bij een
stelpost is geen sprake van een bestekswijziging. Dit is van belang als de
overeenkomst of voorwaarden voor bestekswijziging een schriftelijke opdracht
door of namens opdrachtgever vereisen. Is het bedrag van de stelpost netto of
bruto? Netto is exclusief de gebruikelijke aannemersvergoeding (provisie), bruto
inclusief deze vergoeding. De UAV 1989 hanteert het brutosysteem in par. 37
leden 3, 8 en 10, waar gesproken wordt van nettoprijzen, vermeerderd met een
aannemersvergoeding. Indien de som van de uitgaven die worden gedaan ten laste
van een stelpost, hoger of lager blijkt dan het bedrag dat de bestekschrijver
opnam, wordt de afwijking verrekend. Deze regeling is een voorbeeld genoemd in §
35 lid 1. Volgens lid 5 betekent dit dat de aannemer alleen recht heeft op zijn
provisie over de stelposten als de rekening van meer- en minderwerk een saldo
minderwerk te zien geeft.

Directeur Instituut voor Bouwrecht en hoogleraar bouwrecht TU Delft.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels