artikel

Bericht eerlijk over ‘wondermiddel’

bouwbreed Premium

Onder laboratoriumcondities blijkt titaniumdioxide (TiO2) bepaalde luchtvervuilende stoffen goed af te kunnen breken.

Uit praktijkproeven echter blijkt dat het aanbrengen van deze stof op asfalt,
straatstenen, dakpannen en geluidsschermen niet tot noemenswaardige verbetering
van de luchtkwaliteit leidt. Hoogste tijd voor de nuance, vindt Ewald van Hal.
De Verenigde Keramische Organisties (VKO) gaf M+P-raadgevende ingenieurs
opdracht tot een desk-onderzoek naar het effect van TiO2 op de luchtkwaliteit en
andere milieueffecten. De opdracht van VKO past in haar beleid op het gebied van
duurzame innovatie, streven naar productverbetering en oplossing van
maatschappelijke vraagstukken vanuit de keramische industrie. Zijn de
milieuclaims van TiO2 terecht of is het net zoals met de kleren van de keizer?
Recente studies In het onderzoek betrok M+P vijf recente studies naar de
effecten van TiO2 op de verbetering van de luchtkwaliteit en het milieu.
Bestudeerd is Duits laboratoriumonderzoek naar het luchtzuiverend effect van
dakpannen waarop TiO2 is verwerkt en Nederlands literatuuronderzoek naar de
risico’s van zeer kleine deeltjes TiO2(nanotechnologie) en de uitspoeling
daarvan. Verder werd gekeken naar een Europese literatuurstudie over de
toepassing van nanotechnologie en de luchtzuiverende werking van met
TiO2behandelde straatstenen, tunnelwanden en asfalt. De onderzoekers van M+P
analyseerden ook Fins onderzoek naar de milieubelasting in de levenscyclus van
TiO2-coatings. Het vijfde onderzoek betrof Rijkswaterstaat-TNO-M+P
laboratoriumproeven met 18 TiO2-coatings en praktijkproeven met TiO2 gecoate
geluidschermen. Op basis van bestudering van de vijf genoemde onderzoeken wordt
vastgesteld dat is aangetoond dat TiO2 in het laboratorium de concentratie
stikstofdioxide verlaagt. De bewezen effecten in de buitenpraktijk zijn echter
minimaal, aldus M+P. De geringe praktijkwerking van TiO2 wordt veroorzaakt door
een groot aantal factoren, met name het beperkte aantal zonuren (uv-licht) in
Nederland, de sterke wind, hoge luchtvochtigheid (regen, sneeuw), lage
temperatuur en de te beperkte contacttijd tussen de verontreinigde lucht en het
met TiO2-coating behandelde oppervlak (zoals dakpannen of straatstenen). M+P
verwacht daarom voor de Nederlandse praktijksituatie weinig concrete
mogelijkheden om de luchtkwaliteit met TiO2 te verbeteren. Maar er is meer. De
duurzaamheid van TiO2 blijft in de beoordelingen welhaast stelselmatig
onderbelicht. Wat zijn bijvoorbeeld de (sociale) omstandigheden waaronder het
ruwe titaniumerts wordt gewonnen? Voorts blijkt uit Fins onderzoek naar de
levenscyclus van verven, dat de productie van TiO2 veel energie en transport
vergt (ongunstige carbon-footprint) en dat tot 5 kilogram afval per
geproduceerde kilogram TiO2 vrijkomt. Verder gaat het bij de afbraak van
stikstofoxiden (NOx ) slechts om een deel van de luchtverontreiniging. Andere en
meer schadelijke luchtverontreinigers blijven ongemoeid. Ook zijn er
onduidelijkheden over de risico’s voor mens en milieu. Bij droge productie,
sloop, verwering of uitloging kunnen deeltjes TiO2 in afval, oppervlaktewater of
de lucht terecht komen. Ingeademde deeltjes TiO2 kunnen ziekteverschijnselen
geven. De door TiO2 in nitraten omgezette verkeersemissies zullen bij regen in
het oppervlaktewater komen, wat leidt tot algengroei en een afname van het
zuurstofgehalte voor plant en vis. En welke effecten treden op als de
TiO2-producten in de afvalfase met ander bouw- en sloopafval wordt gestort of
als funderingsmateriaal wordt gebruikt? Tot slot is onvoldoende bekend wat de
invloed is van TiO2 op de levensduur en technische eigenschappen van materialen
(gladheid, slijtage, brandbaarheid) en zijn bouwmaterialen behandeld met TiO2
duurder.

Open dialoog

Zowel aan de aanbodzijde van als vraagzijde naar duurzame materialen bestaat
de neiging te geloven in de magie van toevoegingen en beloften. Vanwege het
belang van het onderwerp en om maatschappelijke verspilling te voorkomen wil VKO
over deze en andere duurzaamheidsclaims graag een open dialoog voeren. Gebaseerd
op feiten en niet op meningen of wensbeelden. VKO pleit voor eerlijke informatie
en correcte berichtgeving. Directeur en secretaris Stichting Verenigde
Keramische Organisaties Stichting Verenigde Keramische Organisaties (VKO)
behartigt de belangen van de Nederlandse keramische industrie. Dit zijn
nationale en internationale soms beursgenoteerde ondernemingen die klei omzetten
in een keramisch product.

VKO is aangesloten bij VNO NCW, AWVN en bij de koepel voor de
bouwtoelevering, NVTB.
www.vko-keramiek.nl

Reageer op dit artikel