artikel

Beleggers met lef gezocht

bouwbreed

Sorbo is uw hulp in huis. Het lijkt alsof wij de waarheid over het commercieel vastgoed met dit overbekende doekje proberen weg te poetsen. Het probleem is groter dan een vaatdoek. De grote mate van overschot aan commercieel vastgoed hangt als een donkere wolk boven de markt.

Volgens Dirk Brounen, hoogleraar vastgoedbeleggingen aan de Erasmus
Universiteit in Rotterdam, is de feitelijke waarde van commercieel vastgoed de
afgelopen twee jaar met zeker een kwart gedaald. Alleen al in de kantorenmarkt
staat momenteel zo’n 5 miljoen vierkante meter structureel leeg. Het arsenaal
bedrijfsvastgoed op bedrijventerreinen dat niet gebruikt wordt is gigantisch.
Veel kantoren zijn en worden steeds meer onverhuurbaar omdat ze incourant zijn,
de vraag naar echte duurzame huisvesting neemt juist toe. Ondanks signalen van
groeiende leegstand is de vastgoedwereld op de economische golf van de afgelopen
jaren vrolijk en onbezorgd doorgegaan. Elk jaar werd er zo’n 2 procent aan de
vastgoedvoorraad toegevoegd, terwijl de behoefte aan vastgoed minmaal was. Het
resultaat hiervan is nu zichtbaar: grootschalige en incourante leegstand. De
rekening hiervan komt op conto van de beleggers die met het te hoog gewaardeerde
vastgoed in hun portefeuille zitten en die hopen op nieuwe huurders in de
leegstaande kantoren. Kantoren die niet voldoen aan de wensen van nieuwe
huurders. De locatie voldoet vaak niet, maar nog meer; de kantoren zijn niet
duurzaam. Verpaupering van de verouderde gebouwen ligt op de loer. Alleen een
rigoureuze afwaardering maakt de herontwikkeling van gebouwen en
bedrijventerreinen financieel mogelijk. Door tegelijkertijd de slechte
vastgoedvoorraad te slopen en te investeren in duurzame maatregelen die de
levensduur van het bestaande vastgoed aanzienlijk zullen verlengen, kan deze
trend worden omgebogen en zullen de financiële consequenties van de zeer
pijnlijke en ingrijpende herwaarderingsoperatie worden beperkt. In de Volkskrant
voorspelde hoogleraar Piet Eichholtz van de Universiteit van Maastricht nog meer
pijn bij banken en beleggers in vastgoed: “De huidige crisis maakt versneld
duidelijk dat Nederland kampt met een structureel overschot aan commercieel
vastgoed als kantoren en bedrijfsruimten. We moeten stoppen met nieuw te
bouwen.” En dat onderschrijft Nlingenieurs. Wij voegen daar aan toe: verbeter de
bestaande voorraad met duurzame en levensduurverlengende maatregelen en bouw
alleen nieuw als het duurzaam is. Ieder nieuw gebouw zou weer ‘het meest
duurzame gebouw’ van dat moment moeten zijn. Beleggers zijn aan zet om het roer
om te gooien en over te schakelen van nieuwbouw naar herontwikkeling en
verduurzaming. Er zijn beleggers met lef nodig.

Ad van Aa en Rob Lith, respectievelijk voorzitter en lid van
commissie Bouw, Industrie en Energie NLingenieurs.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels