artikel

Opdrachtgevers en veilig onderhoud

bouwbreed

Opdrachtgevers en veilig onderhoud

In tegenstelling tot wat de Arbowet voorschrijft, vindt Cor van den Berg dat opdrachtgevers al tijdens de ontwerpfase rekening moeten houden met de onderhoudbaarheid van het project. In sommige EU-lidstaten is het wel verplicht. De ministeries van VROM en SZW zijn nu van plan bij de aanvraag van een bouwvergunning een ‘toets voor veilig onderhoud gebouwen’ in te voeren.

De zomervakanties zijn aanstaande. Na een jaar hard werken er even lekker
tussenuit, vaak naar verre bestemmingen. Eenmaal op je vakantiebestemming
aangekomen, kun je het toch weer niet laten: nieuwsgierig kijk je hoe ze er
bouwen. Hoe is het gesteld met de veiligheid? Mij valt op dat buitenlandse daken
in toenemende mate worden uitgerust met dakrelingen. Permanente voorzieningen
teneinde te voorkomen dat onderhoudsmedewerkers van het dak kukelen. Volgens de
Europese Richtlijn ‘betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en
gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen’ moeten opdrachtgevers deze
in hun gebouwontwerp al meenemen. Althans, de Franse Arbeidsinspectie legt deze
richtlijn zo uit. In België is men dezelfde mening toegedaan: het gebouwontwerp
hoort onderhoudswerkzaamheden aan een gebouw op een veilige manier mogelijk
maken. In Engeland vindt men dat ook. In Nederland dus niet. Het Arbobesluit
Bouwproces, onze nationale implementatie van de hiervoor genoemde richtlijn,
kent een dergelijke verplichting voor opdrachtgevers niet. Omdat we dat vreemd
vonden hebben we dat indertijd nagevraagd bij de Arbeidsinspectie. Het Centraal
Kantoor van de Arbeidsinspectie meldde ons: “Ten behoeve van onderhouds- en
reinigingswerkzaamheden kunnen voorzieningen worden aangebracht. Dit is echter
niet als verplichting voor de opdrachtgever of ontwerper in het Arbobesluit of
de Arbowet opgenomen”. Hoezo geharmoniseerde Europese wet- en regelgeving?

Geen verplichting

Een opdrachtgever heeft dus geen Arbowettelijke verplichtingen om in het
ontwerp bijvoorbeeld glazenwas- of dakonderhoudsvoorzieningen mee te nemen. Dit
kan later natuurlijk leiden tot een conflict, want de werkgever van
onderhoudswerkzaamheden is wel degelijk gebonden aan strakke arboregels. Steeds
meer bedrijven accepteren geen opdrachten meer als deze onveiligheid voor de
werknemers met zich meebrengen. Doen ze dit toch, dan kan de Arbeidsinspectie ze
een boete opleggen. In zo’n geval krijgt ook de gebouweigenaar hiervan bericht.
Het onderhoudswerk wordt dan meestal stilgelegd totdat de noodzakelijke
voorzieningen (meestal aan het gebouw) zijn aangebracht. Opdrachtgevers hebben
Arbowettelijk dus niet veel te duchten. Ze kunnen alleen indirect worden
getroffen. Dit ligt anders als het om arbitragezaken gaat. Vooral bij
appartementengebouwen komen nogal eens conflicten voor met de opdrachtgever van
het gebouw, meestal een projectontwikkelaar, vanwege het niet goed kunnen
bewassen van de ramen. Vaak vraagt de Vereniging van Eigenaren in zo’n geval
arbitrage aan bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw of bij het Garantie
Instituut Woningbouw. Beide wijzen er in hun uitspraken op dat
projectontwikkelaars moeten voldoen aan de eisen van goed en deugdelijk werk.
Hieronder vallen ook de eisen van het voormalig Convenant Gevelonderhoud, thans
verwoord in de Arbocatalogus schoonmaakbranche (module ‘Veilig werken op
hoogte’). Hier niet aan voldoen, betekent meestal dat de projectontwikkelaar
wordt veroordeeld alsnog passende voorzieningen aan te laten brengen.

Samenwerking

Als het om glazenwassen van huurappartementen gaat, zijn de bepalingen van de
Beleidsregels Huurcommissie (Burgerlijk Wetboek Titel 7.4 Huur) van belang. Hier
staat dat: “Het wassen en schoonhouden van de binnen- en buitenzijde van de
ruiten, kozijnen, deurposten, het geverfde houtwerk en andere geverfde
onderdelen, voor zover deze voor de huurder bereikbaar zijn”, voor rekening van
de huurder zijn. Inmiddels heeft een samenwerking tussen het ministerie van
VROM, de schoonmaakbranche en diverse gemeenten geleid tot een concept
toetsingskader ‘veilig werken aan en op gebouwen’. In de brief die minister
Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 26 juni 2009 aan de voorzitter
van de Tweede Kamer stuurde kunnen we lezen: “Toepassing van dit toetsingskader
zorgt ervoor dat al bij het ontwerp van een gebouw rekening wordt gehouden met
het veilig kunnen uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden zoals gevelreiniging en
glazenwassen”. Dus waar het gaat om gevelonderhoud heeft de opdrachtgever wel
degelijk iets te vrezen. Dit soort hoogfrequent onderhoud is gebonden aan
specifieke veiligheidsregels. Bij laag frequent onderhoud, zoals
dakwerkzaamheden, ligt dat nog steeds anders. Jammer dat hieraan in het huidige
concept toetsingskader geen aandacht wordt besteed. Moeten we toch nog steeds
eerst op vakantie om veilig te onderhouden daken te kunnen zien.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels