artikel

Stedelijke vernieuwing frustrerend

bouwbreed

Stedelijke vernieuwing leidt vrijwel altijd tot juridische procedures. En dus tot verliezers, gezichtsverlies, vertraging en suboptimale oplossingen. Elke gemeente, elk project heeft ermee te maken en vrijwel niemand schijnt zich volgens Robbert Coops te realiseren dat juist in een economische crisisperiode de opgelopen bedrijfsschade hard doorwerkt en nauwelijks gecompenseerd kan worden.

Veel planvorming en uitvoering in de fysieke leefomgeving verloopt
frustrerend. Zowel burgers, maatschappelijke organisaties als beleidsmakers en
bestuurders treffen elkaar steeds meer via juridische procedures in plaats van
regulier overleg of maatschappelijk commitment. Dat leidt tot vertraging en
economische of milieuschade, terwijl dat eigenlijk niet nodig is. Wanneer
gemeenten of andere bestuurslagen op een proactieve, communicatieve en vooral
consistente wijze hun plannen gaan ontwikkelen, aanpassen, uitvoeren en
verantwoorden is er al veel gewonnen.

“Burgers zoeken een inhoudsvolle interactie met het bestuur en de
tevredenheid over de overheid -en het vertrouwen in de overheid- is ermee
gediend wanneer burgers participeren in de besluitvorming. Er zijn goede
methoden voor participatie. Belangrijk is dat participatie geen rituele dans is,
doch dat de burger betrokken wordt in het besluitvormingsproces op een moment
dat dat zin heeft. Daarbij is het ook van belang om de aandacht niet alleen te
richten op burgers die toch al een actieve opstelling kiezen, maar ook groepen
burgers die om verschillende redenen op meer afstand van het bestuur staan. Op
die manier kan niet alleen burgerschap in onze samenleving versterkt worden,
maar kan ook geprofiteerd worden van de inzichten van burgers wat hun
leefomgeving betreft”, aldus de zinvolle conclusie van Alex Brennikmeijer,
nationale ombudsman.

Zijn pleidooi is al eerder en in ander verband geuit, maar het lijkt wel
alsof de verantwoordelijke beleidsmakers steeds opnieuw in dezelfde krampachtige
en defensieve houding schieten. En dat terwijl een speciaal hiervoor ontwikkeld
instrument als ‘Inspraak Nieuwe Stijl’ toch voldoende aanknopingspunten biedt om
van de traditionele inspraakprocedure vanuit de Algemene wet bestuursrecht een
zinnig proces te maken, waarin burgers een inhoudsvolle dialoog met de
planmakers aangaan en zich zo meer en beter identificeren met de uitkomst van
zo’n proces.

Evenwichtig

Daarnaast zijn er allerlei experimenten en pilots op het gebied van
coproductie, publiek-private samenwerking, mediation of burgerparticipatie
-zoals in het kader van het Actieprogramma Lokaal Bestuur van de VNG- die
gelukkig wel hebben bewezen dat er op een constructieve en transparante manier
kan worden overlegd en samengewerkt. Zelfs de besluitvorming over de veelal
omstreden plaatsing van asielzoekerscentra of opvangtehuizen voor verslaafden en
thuislozen blijkt bij een goede voorbereiding te leiden tot evenwichtige
afwegingen en maatschappelijk draagvlak zonder dat er al te veel procedures op
volgen. In de praktijk blijkt echter dat er te weinig ruimte voor burgers wordt
geboden om hun inhoudelijke inbreng te leveren.

Nicis

Het Stedelijk Innovatieprogramma (STIP) dat door enkele ministeries in 2005
is opgericht eindigt dit jaar. Het daarvoor verantwoordelijke Nicis Institute
zal op korte termijn nog een stroom van ‘beleids- en uitvoeringsrelevante’
onderzoekresultaten van STIP publiceren. Deze hebben tot doel ‘het
probleemoplossend vermogen van steden’ te vergroten. Dat gebeurt via
kennisateliers, publiciteit en congressen, zoals de Stedentop ‘Topissues –
Topsteden’ waar 250 mensen uit de stedelijke praktijk aanwezig waren. Jan Rath,
hoogleraar sociologie en directeur van het Instituut voor Migratie- en Etnische
Studies (IMES) Jan Willem Duyvendak, hoogleraar sociologie en Alex
Brennikmeijer, nationale ombudsman, spraken daar over issues als de economische
kansen van etniciteit, het wijkgevoel en de juridificering bij stedelijke
inbreiding. www.nicis.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels