artikel

Samenwerking voor Wabo moet nú

bouwbreed

Recentelijk is de Invoeringswet Wabo aan het parlement gezonden. Een markant punt in de ontwikkeling van de afgelopen jaren om de vergunningverlening op het gebied van bouwen, wonen en milieu eenvoudiger te maken. Samenwerking van overheden is cruciaal voor het welslagen van de wet, meent Eric Janse de Jong.

Een jaar of zes geleden had het bedrijfsleven zo genoeg van het gemeentelijk
oerwoud van vergunningen, dat de druk op de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG) en het ministerie van VROM werd opgevoerd om er iets aan te doen. VNO/NCW
kwam met deze partijen en de provincies overeen om via nieuwe wetgeving te komen
tot vereenvoudiging en transparantie. Daarmee moesten kosten en tijd worden
bespaard en de dienstverlening moest beter worden. In dit tijdsgewricht is de
weg van digitalisering uiteraard de meest geschikte. Het is logisch dat deze
modernisering van het vergunningenstelsel ook ten goede zou komen aan de burger
die een verbouwing aan zijn huis wil uitvoeren. Alle partijen waren het eens
over de bedoeling en het middel werd de Wabo (de voorgenomen Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht). En daar begint de ingewikkelde duikvlucht waar de
Wabo de gemeenten in dreigt te storten. De ingreep in de gemeentelijke
organisatie blijkt groot te zijn. Veel ambtenaren zien hun functie ingrijpend
veranderen of zelfs verdwijnen door de één-loket filosofie. Er zijn nieuwe
samenwerkingsvormen binnen de gemeente nodig, of samenwerking tussen gemeenten
in regionale verbanden. De grote steden of regio’s hebben vaak al
milieudiensten, zij kunnen voor meer gemeenten het totale omgevingsrecht
uitvoeren. Maar hoe moet het dan met de bestuurlijke verantwoordelijkheid? En de
verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen gemeenten? Zo complex bleek
de materie dat de invoering van de Wabo een jaar vooruitgeschoven is naar begin
2010, waarbij het inmiddels zeer onzeker is of die datum zelfs al wordt gehaald.
De Invoeringswet Wabo die nu bij het parlement ligt, is op verzoek van de Eerste
Kamer op een aantal belangrijke punten aangepast. Verder is het overgangsrecht
nu geregeld en worden andere wetten aangepast. Ook repareert het voorstel het
amendement van de Tweede Kamer om de kring van inspraakgerechtigden in te
perken: nu staat er weer dat “een ieder” kan inspreken. Er zijn nadere
voorschriften over de ict-voorzieningen (Omgevingsloket online) en de kosten.
Hierover is de Raad van State in zijn advies overigens kritisch. Ict is cruciaal
voor de uitvoering van de Wabo. Het Omgevingsloket online moet 1 november 2009
bedrijfsgereed zijn, aldus het wetsvoorstel! En voor de kosten van de invoering
is inmiddels 62 miljoen euro overgemaakt naar de gemeenten. Over de
omgevingsdiensten is niets opgenomen in het wetsvoorstel. Bestuurders en
managers van gemeenten breken zich het hoofd over de invoering. Zij bekommeren
zich terecht om de al dan niet nieuwe omgevingsdiensten en de gevolgen voor de
gemeentelijke organisatie. Ze zullen zich ongetwijfeld ook richten op de
resultaten voor alle partijen, en op de planning: wanneer krijgt het
bedrijfsleven de verbeteringen waar het allemaal om begonnen was? Provincies en
gemeenten hebben ruimte nodig om het systeem op te bouwen van onderop. Het kost
tijd om eerst de (professionaliteit van de) samenwerking op orde te brengen, de
dienstverlening te verbeteren, alsmede toezicht en handhaving te verbeteren,
volgens nog te ontwikkelen kwaliteitscriteria. Tegelijkertijd moet politiek en
maatschappelijk blijvend druk worden uitgeoefend om tot een goede uitvoering te
komen. Een factor is daarbij van cruciaal belang: samenwerking. Al te vaak zijn
mede-overheden in de valkuil gelopen dat ze zo druk met elkaar zijn dat de
belangen van burger en bedrijf naar de achtergrond lijken te schuiven. Zo’n
ontwikkeling wordt door niemand bedoeld, maar er is meer nodig dan goede
bedoelingen om dat te voorkomen. Er is doelgerichte sturing op samenwerking
nodig om resultaten te bereiken, zonder dat er een rituele dans rondom de
omgevingsdiensten ontstaat. Het duldt geen uitstel om met die samenwerking aan
de slag te gaan.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels