artikel

Beter project door bezuinigen

bouwbreed Premium

Opdrachtgevers durven het steeds vaker aan om kritisch te kijken naar de waarde van een project.

Volgens Theo Heida biedt projectwaardemanagement een hulpmiddel bij de
uitdaging waar veel opdrachtgevers zich voor geplaatst zien: bezuinigen en toch
de gewenste projecten realiseren. Bij bestuurders heerst het idee dat zij
verantwoorde beslissingen kunnen nemen over investeringen in infrastructuur en
ruimtelijke ontwikkelingen als de risico’s ervan goed in beeld zijn. Daarbij
gaan zij meer dan eens voorbij aan een vraag die veel belangrijker is.Krijgen
zij met de geplande investering eigenlijk wel waar voor hun geld? Het
risicoprofiel van een project zegt niets over de vraag of de bedachte oplossing
wel de meest optimale invulling is voor het gestelde doel. Ofwel, kan het niet
anders, goedkoper, beter of met meer draagvlak? Een nieuwe aanpak, gebaseerd op
Value Engineering en stakeholdermanagement, maakt het mogelijk om een gedegen
antwoord op deze vragen te geven. En vaak ook om ‘pijnloos’ te bezuinigen.

Het is niet zo verwonderlijk dat er momenteel veel aandacht is voor risico’s
in projecten. Het vakgebied risicomanagement is de laatste jaren sterk
ontwikkeld en biedt belangrijke handvatten voor de beheersing van projecten.
Daarnaast heeft het, mits goed toegepast, een communicatief karakter wat de
samenwerking tussen partijen verbetert. Voor zowel projectmanagers als
bestuurders geldt: men heeft geen zin om zich in de loop van het project te
moeten verantwoorden voor allerlei vervelende kostenoverschrijdingen. Het
risicoprofiel geeft daarbij zekerheid. Of toch niet? Want ook van projecten die
budgettair beheerst verlopen, en waar zich weinig risico’s voordoen, kan de
buitenwacht vinden dat er sprake is van weggegooid geld. En soms hebben ze nog
gelijk ook.

Risico’s

Het probleem is dat risico’s, die welbeschouwd toch bijzaak zijn, niets
zeggen over de mate waarin de gestelde projectdoelen worden behaald. Daarom is
het beter om te kijken naar de waarde die een project realiseert. Dat is de
verhouding tussen de prestatie (de mate van doelbereik) en de prijs (wat het
kost in geld of mogelijke nadelen). Waardemanagement is de optimalisatie
daarvan: meer doen met dezelfde middelen. Of, in deze tijd meer actueel,
hetzelfde doen met minder middelen! Projectwaarde management is een methode die
uitgaat van het ‘denken in doelen’ in plaats van in oplossingen. Daarmee
ontstaat ruimte voor creatieve oplossingen en transparantie in
investeringsbeslissingen. Voorbeelden van typische projectwaarde management
vraagstukken zijn: hoe kunnen we die woonwijk met voldoende capaciteit
ontsluiten en toch bezuinigen op de aansluitingen? Hoe kunnen we visuele hinder
rond een weg voorkomen zonder een dure tunneloplossing? Hoe kunnen we de
opbrengst van een ontwikkeling vergroten zonder extra investeringen?

Deze benadering geeft niet alleen inzicht in ‘value for money’, het biedt ook
belangrijke instrumenten om met de stakeholders gezamenlijk oplossingen te
creëren en af te wegen en het draagvlak te vergroten. De aanpak is gebaseerd op
‘value management’ of ‘value engineering’. In de Verenigde Staten is dit
verplicht voor ieder infrastructuurproject boven de 25 miljoen dollar. Ook in
Engeland is het populair en in de procesindustrie wordt het veel toegepast. In
Nederland wordt het op het gebied van infrastructuur vooral gebruikt door
Prorail, die er veel optimalisaties en besparingen mee creëert. Projectwaarde
management voegt aan de value-management methodiek het gedachtegoed van
stakeholdermanagement toe. Dit is een essentiële toevoeging omdat het in
ingrijpende ruimtelijke projecten niet alleen gaat om ‘kille’ functionaliteit en
euro’s, maar vooral om de veel minder rationele aspecten als samenwerking en
draagvlak bij alle partijen.

Resultaten

We zien dat opdrachtgevers het steeds vaker aandurven om samen met hun
partners te kijken naar de waarde van een project. En dus om kritisch te kijken
naar bedachte oplossingen. Niet alleen omdat het altijd besparingen oplevert,
maar ook omdat het een manier is om begrip en draagvlak te creëren. En bovenal
biedt het de mogelijkheid het project te plaatsen in een breder perspectief:
waarom willen we deze ontwikkeling eigenlijk? En is de huidige oplossing
eigenlijk wel de beste? Projectwaarde management biedt een hulpmiddel bij de
uitdaging waar veel opdrachtgevers zich voor geplaatst zien: bezuinigen waar
mogelijk en toch de gewenste projecten realiseren. Zeker bij integrale projecten
en gebiedsontwikkelingen levert deze aanpak steeds verrassende resultaten op.

Drs. ing. Theo Heida
Adviseur Waardemanagement bij Procap.
www.projectwaardemanagement.nl

Reageer op dit artikel