Sneker brug profiteert van licht en stabiel Accoya-hout

Accoya, een onder KOMO gemodificeerde houtsoort met de (duurzaamheids)eigenschappen van tropisch hardhout, bewees zijn constructieve waarde tot nog toe bij een fietsbrug in het Friese Nijetrijne. De nieuwste toepassing in Sneek is echter van een heel ander formaat. De brug 'Akkerwinde' heeft een vrije overspanning van 32 meter, is ruim 16 meter hoog en 14 meter breed en voldoet aan de zwaarste verkeersklasse. De toekomstige verbinding over de A7 wordt de blikvanger bij de zuidelijke entree van de stad. Het ontwerp van Achterbosch Architectuur uit Leeuwarden en het Groningse Onix, kwam in 2005 als winnaar uit de bus bij een door de gemeente Sneek, de provincie Fryslãn en Rijkswaterstaat uitgeschreven prijsvraag. "De uitzonderlijke dimensiestabiliteit (weinig zwel en krimp) van deze duurzame houtsoort maakt het mogelijk grote constructies te maken die maatvast en betrouwbaar zijn. Accoya weegt gemiddeld slechts 510 kilo per kuub en is daarmee twee keer zo licht als Azobé", aldus WillemJan Bluyssen, marketing manager bij producent Titan Wood in Arnhem. De producent levert voor het kunstwerk ruim 400 kuub Accoya-hout. Het gaat om duurzaam geteeld radiata-pine uit Nieuw-Zeeland, dat eerst aan een grondige selectie werd onderworpen. "Voor deze constructieve toepassing is het hout eerst machinaal op sterkte gesorteerd en gecontroleerd op zijn visuele eigenschappen. Het hout dat in het zicht blijft mocht geen noesten bevatten."

Vlechtwerk

Het 12 meter brede stalen brugdek wordt gedragen door twee identieke houten gekromde vakwerken in de vorm van een gotische boog. De twee buitenste schuinstaande hoofdstaven zijn circa 1,10 meter dik en worden in het midden gescheiden door een koningsstijl met daar tussenin een vlechtwerk van staven in drie lagen in dezelfde dikte. De ruim 30 meter lange hoofdliggers van 1,10 bij 1,40 meter wegen circa 24 ton per stuk. Daarbij zijn de vier buitenste drukbogen (1,08 bij 1,20 meter) en alle diagonalen in het vlechtwerk getordeerd. De koningsstijl is enkel gekromd. Zo heeft de binnenste drukboog een radius van circa 21 meter. "Accoya is stabiel van vorm wat de detaillering van een dergelijke zware houten constructie met aanschuining mogelijk maakt. Bij de ophanging komen toch krachten vrij van 80 tot 100 ton" aldus Emil Lüning van het gelijknamige ingenieursbureau voor technische houtconstructies in Doetinchem en constructeur voor het houten deel van de brug.

Coating

Voor deze constructieve toepassing heeft Titan Wood planken van 38 millimeter dik door en door gemodificeerd die vervolgens als ruw hout naar Duitsland zijn getransporteerd. Bij de firma Schaffitzel Holzindustrie in Schwäbisch Hall is het hout in de juiste kromming en torsie verlijmd, geschaafd en geschuurd. In Duitsland zijn alle onderdelen ook al een keer gemonteerd om straks niet voor verrassingen te staan. Het hout wordt tevens voorzien van een beschermende coating om een levensduur van 80 jaar te realiseren. Lüning: "Uit constructieve overwegingen is gekozen het hout in twee fasen te lamineren. De geacetyleerde planken zijn eerst verwerkt tot 1,08 meter hoge balken die weer geschulpt zijn tot 60 millimeter dikke planken met een breedte van 1,08 meter. Deze zijn vervolgens weer in de andere richting op elkaar gelijmd om rechte, kromme en getordeerde balken te vervaardigen met afmetingen van 1,08 bij 1,40 meter." Alle onderdelen worden met ingelijmde draadstangen aan elkaar gemonteerd. Het gaat om forse metrische draadeinden tot een dikte van 48 millimeter. Een belangrijk aandachtspunt waren de draadeindverbindingen die uiteindelijk in het hout zijn verankerd met een epoxy-lijm door middel van injecteren. Bij SHR in Wageningen is uitgebreid onderzoek gedaan naar de wijze van verlijmen. De sterkte van deze verbinding is vervolgens uitgebreid getest bij TU/e onder leiding van prof.ir. André Jorissen. "Omdat de brug met een nieuw materiaal wordt uitgevoerd is het zekere voor het onzekere genomen. De veiligheid is op alle mogelijke wijze gewaarborgd door qua sterkte te voldoen aan alle geldende normen. Nieuwe aspecten zijn door genormeerde testtrajecten in beeld gebracht en vastgesteld." De aansluiting bovenin gebeurt met een 12 ton wegend stalen scharnier met 2 keer 10 centimeter dikke, 1,5 meter hoge en 5 meter lange staalplaten. De brug komt als bouwpakket in Sneek aan en wordt eerst in zijn geheel gemonteerd op een locatie 2 kilometer van de eindbestemming. Daarna wordt de constructie overeind getrokken, geassembleerd met het stalen brugdek en naar zijn definitieve plek getransporteerd. Medewerkers van Schaffitzel zijn inmiddels begonnen met het monteren van het eerste spant. Het inschuiven op de betonnen landhoofden staat medio november gepland.