Nieuws

‘Bouwen in Almere is geld weggooien’

6 min

Coen Teulings, voormalig directeur van het Centraal Planbureau, is niet verbaasd over de groei van steden als Amsterdam en Zwolle en de terugval van Flevoland en de Zuidelijke Randstad. “Er is één mysterie en dat is Eindhoven.”

De trek naar grote steden als Amsterdam zal nog zeker twintig jaar aanhouden, verwacht Coen Teulings, voormalig directeur van het Centraal Planbureau, hoogleraar economie en mede-auteur van het boek Groei & Krimp, met als ondertitel ‘waar moeten we bouwen – en waar vooral niet?’.

U kunt dit artikel lezen nadat u bent ingelogd

Heeft u nog geen account, probeer Cobouw dan gratis.

  • Direct toegang tot Cobouw.nl
  • 5 gratis artikelen per maand
  • Dagelijks de Cobouw-nieuwsbrief

Meer lezen in het weekblad?
Waar wordt het meest gebouwd?

Teulings ziet in het onderzoek van Bureau Louter in opdracht van Cobouw een bevestiging dat de trek naar grote steden als Amsterdam doorgaat. “Mensen willen genieten van de binnenstad in den brede. Je hebt kroegen, terrassen, mooie winkels en cultuur. De groei van Amsterdam gaat echt nog wel even door. En dat betekent dat je in de buurt van Amsterdam 100.000 woningen nodig hebt. Een enorm aantal.”

Bouw dus niet in Almere, waar weinig vraag is, maar liever langs de rand van Amsterdam, zoals in Waterland, de Bovenkerkerpolder of in de buurt van Weesp, betoogt de hoogleraar, die tegenwoordig in Cambridge lesgeeft.

Blijkt uit de groei van Waterland en de terugval van Almere, dat de markt bepaalt waar gebouwd wordt?

“Wat uw onderzoek laat zien is dat de markt goed werkt. In Flevoland werd veel gebouwd. Nu blijkt dat daar eigenlijk geen vraag naar is, houdt dat op. We zijn tot de conclusie gekomen dat je de grote vraag naar woningen in Amsterdam niet kunt opvangen door meer te bouwen in Almere. Wonen in Almere is niet hetzelfde als wonen in Amsterdam.”

De overheid moet niet bepalen waar mensen willen wonen?

“Het is niet zo dat de markt alles goed doet. De belangrijkste les is: ga niet dwars tegen de markt in bouwen. Je moet bouwen waar mensen willen wonen, anders loop je keihard tegen jezelf aan. Bouwen in Almere is weggegooid geld. En ik denk ook dat in de periode 2000-2008 in het noordoosten van het land – de stad Groningen en misschien Leeuwarden buiten beschouwing gelaten – te veel gebouwd is. De Blauwe Stad is het meest extreme voorbeeld.”

Mensen willen ook steeds vaker in Eindhoven wonen. Het Brainport-effect?

“Er is één mysterie en dat is Eindhoven. Met die stad gaat het erg goed omdat het een grote technologische hub is met een groot economisch belang voor Nederland. Het mysterie is waarom de woningprijzen relatief zo laag liggen. Als consumptiestad kan Eindhoven zich nog wel verbeteren. Maar je hebt er een goede universiteit en goede banen.”

Hoe verklaart u het wegzakken van de zuidelijke Randstad?

“ Dat verrast me niets. Den Haag heeft ontzettend veel last gehad van het inkrimpen van de Rijksoverheid. Rotterdam blijft het heel moeilijk houden. De locatie van de universiteit is wat ongelukkig, waardoor studenten minder bijdragen aan de stad. En het heeft te maken met een laag opgeleide bevolking. Je ziet dat waar de bevolking laag opgeleid is, het minder goed gaat.”

Studenten kunnen een stad niet altijd optillen?

“Studenten zijn ontzettend belangrijk voor een stad. Ze leiden tot een bruisende horeca. De universiteiten hebben de stad nog een merkwaardige bijdrage geleverd. Er zijn veel GroenLinks-stemmers. Die hebben bijna overal iets heel goeds gedaan, namelijk de auto de stad uitgejaagd, denk aan Utrecht, Amsterdam, Groningen en Leiden. Allemaal steden waar het redelijk goed mee gaat.”

Meer fietsen maakt een stad aantrekkelijker?

“Het is een internationaal verschijnsel dat de auto in de stad op zijn retour is. Ook in Londen: daar zijn de files gelijk gebleven en is het autogebruik gehalveerd en dat betekent dat de wegencapaciteit voor de auto ook gehalveerd moet zijn. Leefbaarheid is erg belangrijk. De auto is een ruimteintensief en vervuilend vervoermiddel. Dat past niet in een bruisende stad.”

U bent voor een hogere dichtheid in de stad. Matcht dat wel met leefbaarheid?

“Er is enorme behoefte aan een florerende huursector voor de mid denklasse. In Nederland hebben we de merkwaardige overtuiging dat huren voor arme sloebers is, terwijl veel pas afgestudeerde mensen echt geen hoog salaris hebben en dolgraag in Amsterdam willen blijven. Maar wonen is duur in Amsterdam. Je ziet die woningprijzen exploderen. Dat houdt voorlopig niet op. Ik woonde vroeger als student op 50 vierkante meter. De nieuwe generatie zal dat niet meer meemaken.”

Hoe klein gaan we straks wonen?

“In Londen wonen studenten op 10 vierkante meter. In Hong Kong slapen studenten op slaapkamers van 4 vierkante meter. Dan kun je net naast je bed staan. Ik zeg niet dat dat een soort ideaalsituatie is. Maar we willen allemaal in Amsterdam wonen. De woningen zullen vanwege de hoge grondprijs klein moeten zijn. Je krijgt hogere dichtheden en hogere gebouwen. Dat is onvermijdelijk.”

Met de gemeente als aanjager?

“Je moet niet alles overlaten aan projectontwikkelaars. De markt heeft de neiging in iets te lage dichtheid te bouwen. Zeker in de greenfield-ontwikkeling.”

Reacties

De melkfabriek van Campina in Heiloo was jarenlang een van de grootste werkgevers in het Noord-Hollandse dorp. Eind 2008 sloot de fabriek langs de...

Tweeduizend jongeren krijgen binnen twee jaar een vaste baan in de metaal en techniek. Dat zijn vakbonden en werkgevers overeengekomen na moeizame...

Pannenbier of Mindfuck

4 min

Halfzeven ’s-ochtends. Ik roei mijn twintig minuten. Onderwijl kijkend naar de tv, waar twee dikke mannen met kale koppen en brillen gewichtig...

Jan Fokkema
column

De installateur en het klimaatkonijn

4 min

Nog nooit was de gemiddelde temperatuur op aarde zo hoog als vorig jaar. En 2016 was al het derde recordjaar op rij. Die verontrustende trend laat...

column